اجتماع و فرهنگ

در انتظار معجزه های مجازی

« در انتظار معجزه های مجازی »

متن

« به نظرتان چند تا از این پیامک ها معجزه کرده اند: این پیامک را به هشت نفر بفرستید، این ذکر را سه بار بخوانید و برای سه نفر ارسال کنید … با فرستادن این پیام درهای خوشبختی و شانس را به روی خود بازکنید و بسیاری از ما روزانه در پیامک ها و پست های نرم افزارهای تلفن همراه مثل تلگرام، لاین و واتس اپ و غیره خواننده مطالبی از این دست هستیم، مطالبی که گاهی با تکیه بر شانس و اقبال و قوانین کارما و گاهی با دستاویزی به آموزه های دینی و اعتقادی، شما را ترغیب می کنند تا پیامی را برای گروه ها و افراد مختلف بفرستید تا قطع کننده زنجیره ارسال نباشید. در بسیاری از این پیام ها، گفته شده در صورت ارسال، شخص ارسال کننده به عاقبت خوش، شانس زیاد، خبری فوق العاده و معجزه ای بزرگ در زندگی دست می یابد، ولی در برخی از پیام ها، پایانی تهدیدآمیز ذکر شده که در صورت بی توجهی و ارسال نکردن این مطلب و… بدبیاری های بزرگ، بیماری های لاعلاج، مرگ دلخراش و … در انتظارتان خواهد بود. دست آویز شدن ارزش های اعتقادی مردم برای ارسال پیام هایی از این دست، مربوط به زمان حال و تکنولوژی امروز نیست. نوشتن سوء تعبیرهایی از آیات و روایت در گوشه قرآن یا مفاتیح موجود در مساجد و سعی بر متقاعد کردن خواننده آن برای تکثیر و بازنوشتن چندباره از آن متن و توزیع آن میان سایر افراد از قدیم مرسوم و متداول بوده است. در گذشته با نوشتن اینگونه متن ها به دیگران توصیه می کردند نوشته های خود را در خانه های مردم توزیع کنند و اکنون با گذشت سال ها، روش کار در سوء استفاده از باورهای اعتقادی مردم به روز شده و پیام های کاغذی جای خود را به پیامک ها و پست های مجازی داده است. فرقی نمی کند متن این پیامها چگونه باشد، مضمون و هدف همه آنها تقریبا یکسان است. در ادامه از چند دیدگاه مختلف این قبیل پیامها را بررسی می کنیم. »

۱- متن نامه

• گاهی با عبارت هایی چون :”شما از بین میلیونها انسان انتخاب شده اید” ، “انرژی مثبت میلیونها انسان بدرقه این پیام است” ضربه اول به مخاطب همزمان با شروع خواندن پیام وارد می شود. انتخاب شدن برای یک اتفاق ناشناخته احساس خوبی به انسان می دهد که باعث می شود فرد تا انتهای نامه را بخواند و حتی به خواسته های آن تن دردهد.

• گاهی نیز در متن نامه با نام دهها فرد مواجه می شوید که این نامه برایشان شانس یا بدشانسی اورده است. افرادی بدون هویتِ قابل بررسی که شما نمی توانید هیچکدام را یافته و صحت ادعا های مطرح شده را بررسی کنید.

• در برخی از متن ها نیز با ذکر موضوعی ساختگی با محوریت مذهبی، باورهای اعتقادی مخاطبان برای قبول صحت موضوع مطرح شده و انتشار آن به چالش کشیده می شود.

۲- عوامل انتشار این پیام ها

بی هزینه و بی ضرر بودن ارسال آن

فرد به عنوان دریافت کننده نامه با خود می گوید: “ارسال تعدادی پیام به افراد مختلف که هزینه ای در بر ندارد! حتی در زمانی که شبکه های اجتماعی به صورت فعلی گسترش پیدا نکرده بودند نیز ارسال اینگونه نامه ها که بصورت کپی کردن یا رونویسی پیام ها انجام می شد، خرج چندان زیادی برای افراد نداشت.

ابعاد روانشناختی انتشار

الف) عامل اول ترس از اتفاقات پیش بینی نشده ی بد به واسطه عدم ارسال و انتشار نامه است.

ب) عامل دوم امید به اتفاقات پیش بینی نشده ی خوب به واسطه ارسال و انتشار نامه است.

انسان به طور فطری به دلیل جهل نسبت به آینده هم از آن می ترسد و هم به آن امیدوار است. متن پیام با زیرکی تمام تشویق های بسیار خوب را با تنبیهات بسیار بد همزمان استفاده کرده است تا هزینه ای گزاف برای عدم انجام آن و پاداشی شگرف را برای انجام آن، در قبال هزینه اندک انجام درخواست ارسال این پیام در ذهن مخاطب ایجاد کند.

عدم راستی آزمایی پیام های دریافتی

بسیاری از این پیام ها سندیت تاریخی و علمی ندارد و به آسانی و با اندکی تحقیق کذب بودن موارد مطرح شده در آنها قابل پیگیری و اثبات است. ولی متاسفانه بعلت عدم وجود فرهنگ تحقیق و بررسی و راستی آزمایی مطالب دریافتی، انتشار این مطالب دروغین به شدت ادامه پیدا می کند.

یکی از افرادی که این پیام ها را دریافت کرده است می گوید یک بار سعی کردم آیه ای را که به عنوان آیه ۲۹ سوره فاطر برایم ارسال شده بود، در قرآن مجید پیدا کنم تا ببینم این پیامی که می گوید این آیه را سه بار بخوان و برای سه نفر بفرست تا خبر خوبی بشنوی صحت دارد یا خیر، جالب این بود که چنین آیه ای در سوره فاطر وجود نداشت! و یا در مورد پیامِ طواف ماه دور کعبه که در آن از خواننده خواسته شده پیام را پس از خواندن به ۹ نفر ارسال کند تا معجزه الهی نصیبش شود، از جمله مواردی است که علم نجوم آن را رد کرده است.

استقبال سرخوردگان اجتماعی

این پیام ها، خوراک مناسب فکری برای افرادی است که توانایی برآورده کردن نیازها و خواسته هایشان را از لحاظ اقتصادی و اجتماعی ندارند و متاسفانه با ارسال این پیام ها می خواهند در دنیای واقعی به آرزوهای خود دست یابند.

خرافه گرایی معضلی اجتماعی

باورهای خرافی امروزه آنچنان در تار و پود زندگی بسیاری از مردم رسوخ پیدا کرده است که کنار گذاشتن و ترک این باورهای خرافی تقریبا غیرممکن شده است. باورهای خرافی در سایه ناآگاهی مردم بیشتر مجال خودنمایی پیدا می‌کنند. انتشار این قبیل پیام ها نیز در برخی اوقات ریشه در باورهای خرافی شکل گرفته در اذهان مخاطبان آنها را دارد.

۳- اهداف پشت پرده سازندگان این پیام ها

این شایعه سازی ها صرفا نوعی ترویج خرافه، به انحراف کشاندن اعتقادات مذهبی و سرکار گذاشتن افرادی است که به هر دلیلی در کسب نیازهایشان موفق نبوده اند. برخی پیام هایی که به صورت بسیار وسیع منتشر می شوند، بعد از مدتی با دلایل محکم علمی و اسناد معتبر تکذیب می شود و نوعی سرخوردگی در مخاطب ایجاد می کند. نگرشی که به مرور و با شیوع این رفتار ضدفرهنگی در مردم پدیدار می شود، ضربه سنگینی بر بدنه باورها و اعتقادات قلبی مردم خواهد بود.

۴- یک محاسبه ساده

جالب است اگر بدانید چرا اینگونه پیام ها با این میزان بالا گسترش پیدا می کنند.

فرض کنید که ابتدا فقط چهار نفر و در مراحل بعد نیز تنها چهار نفر از دریافت کنندگان بعدی به دعوت متن پیام برای ارسال آن به دیگران، پاسخ مثبت دهند، در این صورت در مرحله بیستم تعداد 4 به توان نوزده نفر این نامه را ارسال کرده اند و شمارگان گسترش این نامه عددی دوازده رقمی را تجربه خواهد کرد!

۵- نتیجه گیری

زنجیره ای که سعی دارند شما قطع کننده آن نباشید، زنجیره رسیدن به معجزه نیست. بلکه زنجیره ای است که سعی دارد با توسل به باورهای خرافی، در نهایت مخاطبان خود را سرخورده سازد. پس بیایید با تامل و بررسی و مراجعه به مراجع مستند و مطمئن، اشاعه دهنده آنچه واقعی نیست نباشیم و با شک کردن به نیت به ظاهر خیر سازندگان و انتشاردهندگانِ اینگونه پیام ها و پست ها در فضاهای مجازی، با حفظ هوشیاری و بی اعتنایی به پیام هایی از این دست به خود یادآور شویم که بجای تکیه بر شانس و معجزه های واهی به دنبال سعی و تلاش در رسیدن به اهداف خود در زندگی باشیم.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا

لطفا در مرورگر خود افزونه adblocker را جهت مشاهده این سایت، غیرفعال کنید!

بستن
بستن